معرفی کاروانسرای جمال آباد میانه

این بنای تاریخی در کنار روستای جمال آباد میانه واقع در 35 کیلومتری جنوب شرقی شهر میانه قرار دارد. گرچه روستای جمال آباد اکنون به دور از رونق و صفا در دل کوهستان آرمیده است، اما زمانی در تلاقی جاده ی ترانزیت قدیم و جاده ی ابریشم با ابهت و با اهمیت و بسیار پررونق بوده است به طوریکه جهانگردان از این کاروانسرا به عنوان مهمترین کاروانسرای بین زنجان و تبریز نام برده اند.

هم اکنون اگر از 20 کیلومتری جنوب میانه از جاده ترانزیت وارد بخش کاغذکنان شویم، اولین روستایی که خواهیم دید، روستای جمال آباد می باشد. هنوز هم که این مسیر را طی می کنیم، ردپائی از استراحتگاه ها و مسافرخانه های قدیمی در آن دیده می شود. مجموعه ی کاغذکنان با تمام آبادی های خود تا زمان قاجار از رونق و اعتبار برخوردار بوده است اما اگر مغول به صورت موقتی این شهر را زیر و رو کرد، قاجار برای همیشه اعتبار این منطقه را از بین برد.

تاریخ بنای این اثر به خاطر مرمت و بازسازی آن توسط شاه عباس، به زمان صفویه یعنی قرن 11 هجری نسبت داده می شود اما این کاروانسرا قبل از آن به صورت چاپارخانه در قرن هشتم هجری قمری از کاربرد زیادی برخوردار بوده است. نوشته های جهانگردان این گفته را تائید می کند.

شوالیه شارون نویسنده و جهانگرد معروف، تاریخ بنای این کاروانسرا را 733 قمری و به دست غیاث الدین محمد – وزیر سلطان ابوسعید مغول- می داند.

همچنین موریس دوکتز بوئه که در سال 1234 قمری از میانه عبور می کرده است، شب را در این کاروانسرا اقامت می کند و می گوید: “بالاخره در کاروانسرای جمال آباد مبیت کردیم که 520 سال تاریخ بنای آن می گذرد و در اوج استحکام باقی مانده است” . ذکر عدد 520 معلوم است که او تقریب نزده است چراکه در این صورت باید می گفت: 500 سال. احتمالا آن موقع کتیبه ای بوده است که بنای ساخت را نوشته است. 520 سال میلادی معادل است با 534 سال قمری. حال اگر 534 سال را از 1234 کم کنیم ، سال بنای کاروانسرای جمال آباد به سال 700 قمری می رسد که 33 سال با گفته ی شارون فرق دارد. اگر 33 سال را در مقابل 700 سال چشم پوشی کنیم، سال بنای این کاروانسرا را 700-733 قمری و سال مرمت آن را به سال 1065 قمری قبول می کنیم. پس تاریخ بنای 1065 اشتباه است. بعید است در سال 1065 این بنا ساخته شود و 170 سال بعد جهانگرد و باستان شناسی به نام موریس دوکتز فرق بنای 170 ساله و 520 ساله را تشخیص ندهد.

 

 

همچنین در سال 1112 قمری جملی کارری در نوشته های خود از وجود برج های هفت گانه و زیبای این بنا خبر داده است. این کاروانسرا در زمینی به مساحت 50 در 60 متر مربعی بنا شده است .

تاروینه سیاح فرانسوی که مدتی را در این کاروانسرا سپری می کند، از آن به عنوان بنائی جدید نام می برد ولی گویا او بنای مرمت شده توسط شاه عباس را با بنای کهن چاپارخانه ی جمال آباد اشتباه گرفته و آن را تازه ساز می داند.

 

هم اکنون این کاروانسرا ، پیر و خسته در دل روستائی متروکه ای قرار دارد که تنها به وجود 3-4 خانوار دل خوش کرده است.

همچنین ببینید

تنها سلاح مقابله با موانع نفوذ و فتنه، بصیرت است

به گزارش خبرنگار خبرگزاری بسیج از آذربایجان شرقی، محمد بیرامی با اشاره به حوادث و …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *